HomeCừ Bá Ngọc: Tấm gương sáng luôn xem xét mình và sửa đổi bản thân
06/08/2020
Cừ Bá Ngọc: Tấm gương sáng luôn xem xét mình và sửa đổi bản thân
Trong cuộc sống, chúng ta thường dễ dàng nhận ra khuyết điểm của người khác, nhưng để có thể tự nhìn thấy thiếu sót của mình thì thật là khó khăn. Cổ nhân xưa rất trân quý những người biết sửa sai, bởi vì đó chính là dũng khí của người quân tử. Dưới đây là câu chuyện về Cừ Bá Ngọc, một nhân vật nổi tiếng sống vào thời Xuân Thu, nổi tiếng về mỹ đức tự xét lại mình và sửa chữa lỗi lầm của bản thân, rất đáng để hậu thế chúng ta noi gương và học tập.
Cừ Viện, tự Bá Ngọc, người nước Vệ thời Xuân Thu, phụng dưỡng Tam Công (Hiến Công, Tương Công, Linh Công), nổi tiếng khắp các nước chư hầu vì hiền đức. Ông được biết đến là người phẩm hạnh đoan chính, luôn kính cẩn trọng lễ, hết sức chú trọng xét lại khuyết điểm của bản thân mình. Mối giao hảo giữa Khổng Tử và ông khá sâu sắc, mấy lần Khổng Tử đến nước Vệ thì đa số đều ở nhà của ông.
Một lần, Vệ Linh Công cùng phu nhân là Nam Tử đang ở trong cung, nghe phía bên ngoài lộc cộc tiếng xe ngựa, lúc gần đến cửa cung thì âm thanh ngừng lại, một lát sau lại vang lên. Nam Tử nói: “Cái này nhất định là Cừ Bá Ngọc.” Linh Công hỏi: “Làm sao nàng biết?” Nam Tử đáp: “Ta nghe nói, chiếu theo lễ tiết, hạ thần khi qua cửa cung nên phải xuống xe để bày tỏ lòng tôn kính. Trung thần và hiếu tử sẽ không ở trước công chúng thề thốt, sẽ không ở trong bóng tối mà thay đổi hành vi thường ngày. Cừ Bá Ngọc là một đại phu nước Vệ phẩm hạnh đoan chính, vừa có lòng nhân vừa có trí tuệ, cung kính tận trung. Ông ấy sẽ không bởi vì không ai nhìn thấy mà không tuân thủ lễ phép, chắc là ông ấy rồi.” Linh Công phái người đi xem, quả nhiên là Cừ Bá Ngọc.
Khi hai mươi tuổi, Cừ Bá Ngọc đã có thể tự kiểm điểm mình đang còn tồn tại những khuyết điểm gì và nỗ lực sửa đổi chúng. Đến năm hai mươi mốt tuổi, ông cũng phát hiện mình còn rất nhiều khuyết điểm cần cải chính. Cứ như vậy ngày này qua ngày khác, năm này qua năm khác, ông luôn không ngừng tự xét mình như vậy, yêu cầu nghiêm khắc chính mình không ngừng tiến bộ. Đến lúc năm mươi tuổi, Cừ Bá Ngọc phát hiện rằng mình bốn mươi chín năm qua đều thật không tốt.
Có một lần, Cừ Bá Ngọc phái người đến nước Lỗ vấn an Khổng Tử. Khổng Tử mời ngồi, hỏi người đó: “Bá Ngọc có khỏe không?” Người đó đáp: “Dạ bẩm, Bá Ngọc muốn giảm thiểu lỗi lầm của mình nhưng lại làm không được.” Sau khi người kia đi rồi, Khổng Tử cùng những người sứ giả khác đều rất tán thưởng con người hiền đức ấy.
Vệ Linh Công trọng dụng Cừ Bá Ngọc, một đại thần đức hạnh như vậy, đã giúp ông thống trị nước Vệ ngày càng lớn mạnh. Đại tướng nước Tấn Triệu Giản Tử có ý đồ chinh phạt nước Vệ nên đã phái người đến nước Vệ thăm dò. Tuy nhiên, người này dò xét trở về đã bẩm báo Triệu Giản Tử: “Cừ Bá Ngọc ở nước Vệ cầm quyền, không thể thêm binh.” Triệu Giản Tử vì thế lập tức hủy bỏ kế hoạch đánh nước Vệ.
Dù Cừ Bá Ngọc đã không còn tại thế mấy trăm năm qua, nhưng đức hạnh của ông vẫn không ngừng được hậu thế ca truyền. Vua Đường Huyền Tông nhà Đường đã truy phong Cừ Bá Ngọc là “Vệ bá”. Về sau Tống Chân Tông lại truy phong là “Nội hoàng hầu”, xây đền thờ cúng bái ông. Bên trong đền thờ có “Quân tử đường”, “Cập thánh đường”, “Tri phi hiên”, “Quả quá hiên” …
Kỳ thực, trong cuộc đời một người là không có khả năng không phạm phải sai lầm, điều quan trọng nhất chính là có thể kịp thời cải sửa. Sửa chữa lỗi lầm của bản thân là loại tu dưỡng đạo đức mà cổ nhân vô cùng coi trọng. Biết sửa chữa lỗi lầm được xem là một phương diện trọng yếu của tu thân và tự xét lại mình của người quân tử. Cổ nhân cho rằng, dù là bậc thánh hiền đi nữa thì cũng khó có thể không mắc lỗi lầm. Điều quan trọng nhất là biết sai mà dũng cảm sửa chữa. Người biết sai mà dũng cảm sửa chữa là người đáng trân quý.
Thiên Thanh
Bài liên quan
Comments[ 0 ]
Đăng nhận xét